Tòa nhà hiệu suất cao cần đáp ứng tiêu chí về năng lượng, độ tin cậy, trải nghiệm người dùng, khả năng kết nối và giá trị kinh tế dài hạn, theo đại diện Mitsubishi Electric.
Nhiều năm qua, khái niệm công trình xanh thường gắn với giảm tác động môi trường, dùng năng lượng hiệu quả. Tuy nhiên khi chiến lược ESG và Net Zero “lên ngôi”, tiêu chuẩn đánh giá một tài sản dần mở rộng sang nhiều khía cạnh.
Đại diện Mitsubishi Electric cho rằng các chứng nhận LEED, Well, Edge hay Green Mark cho thấy công trình ngày càng được nhìn nhận qua nhiều yếu tố như mức độ “xanh”, hiệu quả năng lượng, chất lượng không khí trong nhà, sức khỏe người dùng cùng khả năng vận hành bền vững.
Với chủ đầu tư, bài toán không dừng ở Capex (chi phí đầu tư ban đầu) mà cần tính đến tổng chi phí sở hữu (năng lượng, bảo trì, quản lý, thay thế hệ thống suốt vòng đời tài sản). Về phía người dùng lại để tâm chất lượng không khí trong nhà, điều kiện nhiệt độ ổn định, khả năng vận hành ổn định cùng trải nghiệm sử dụng.
Từ yêu cầu đa chiều ấy, đại diện Mitsubishi nhấn mạnh không chỉ đánh giá một tòa nhà qua một chỉ số hay một hệ thống mà cần nhìn nhận qua 5 tiêu chí sau.
Đầu tiên, cần tính toán công trình ấy tiêu thụ bao nhiêu năng lượng và có thể tối ưu mức này thế nào theo nhu cầu thực tế. Đại diện doanh nghiệp gợi ý nên đánh giá qua các chỉ số gồm: cường độ sử dụng năng lượng (EUI), lượng phát thải carbon, hiệu suất từng hệ thống tiêu thụ năng lượng lớn như HVAC.
Từ những điểm trên, chủ đầu tư cần quan tâm hiệu suất thiết bị, cách hệ thống được điều khiển và phối hợp trong thực tế. Loạt giải pháp VRF, Chiller có thể hỗ trợ tối ưu hiệu suất hệ thống HVAC và quản lý năng lượng ở cấp độ công trình.
Trung tâm thử nghiệm tòa nhà Net Zero Energy “SUSTIE” tại thành phố Kamakura, tỉnh Kanagawa, Nhật Bản Ảnh: Mitsubishi Electric Việt Nam
Thứ hai, các tòa nhà duy trì hiệu suất, độ tin cậy suốt quá trình sử dụng. Với nhóm yêu cầu vận hành liên tục như bệnh viện, trung tâm dữ liệu, khách sạn hay văn phòng quy mô lớn, sự cố hệ thống có thể kéo theo chi phí gián đoạn.
Đại diện Mitsubishi Electric khuyến nghị chủ đầu tư chú trọng thời gian hoạt động liên tục, khả năng phát hiện, xử lý sự cố, bảo trì chủ động lẫn thời gian phục hồi. Trong đó, hệ thống quản lý tòa nhà (Building Management System – BMS) có thể hỗ trợ theo dõi tình trạng công trình, phát hiện bất thường, cảnh báo kịp thời, kết hợp giải pháp bảo trì dự phòng thông minh để duy trì vận hành liền mạch.
Tiếp đó, hiệu suất một tòa nhà không chỉ thể hiện qua số liệu về năng lượng mà còn từ cảm nhận người dùng thực tế. Loạt yếu tố về chất lượng không khí trong nhà (IAQ), tiện nghi nhiệt, tiện nghi thính giác, trải nghiệm di chuyển qua thang máy dần được chú trọng trong bộ tiêu chuẩn LEED, WELL.
Đồng thời, khi công trình tích hợp nhiều hệ thống kỹ thuật, từng hệ thống hoạt động độc lập có thể tạo ra những “điểm mù” trong quản lý và tối ưu vận hành.
“Một tòa nhà hiệu suất cao cần khả năng thu thập, kết nối và phân tích dữ liệu từ nhiều hệ thống để hỗ trợ giám sát, điều chỉnh, ra quyết định theo điều kiện thực tế”, người đại diện phân tích.
Khả năng kết nối mở giữa hệ thống BMS của Mitsubishi Electric và bên thứ ba (từ phần cứng đến dữ liệu), tạo nền tảng cho quản trị tập trung cùng loạt ứng dụng công nghệ mới như AI.
Công ty Cổ phần BKT ứng dụng hệ thống BMS của Mitsubishi Electric để kết nối và quản lý các hệ thống riêng lẻ trong tòa nhà. Ảnh: Mitsubishi Electric Việt Nam
Cuối cùng, với chủ đầu tư, hiệu suất công trình cuối cần được quy đổi thành giá trị kinh tế dài hạn. Do đó ngoài vốn đầu tư ban đầu, cần tính toán chi phí phát sinh suốt quá trình vận hành như năng lượng, bảo trì, quản lý, thay thế hệ thống.
Đại diện doanh nghiệp cho biết: “Tài sản có giá trị dài hạn cần bắt đầu từ chi phí đầu tư hợp lý, tiếp đó là duy trì hiệu suất, dễ bảo trì, khả năng nâng cấp và thích ứng loạt thay đổi về hành vi sử dụng”.
Hiệp hội Định giá Xây dựng Nam Phi (Association of South African Quantity Surveyors) từng chỉ ra khâu bảo trì, năng lượng, cải tạo chiếm 80-90% tổng chi phí vòng đời, còn phí xây dựng ban đầu khoảng 10-20%.
Mitsubishi Electric công bố, đơn vị chú trọng khâu thu thập dữ liệu, thấu hiểu bản chất vận hành mỗi thiết bị. Trong hệ sinh thái, BMS có nhiệm vụ kết nối, quản lý dữ liệu từ nhiều hệ thống như điện, thang máy, điều hòa không khí (HVAC) lẫn giải pháp từ bên thứ ba (chiếu sáng, cấp thoát nước, chất lượng không khí.)
“Nhờ tập trung dữ liệu, đội ngũ vận hành có thể theo dõi hiệu suất, phát hiện vấn đề, đưa ra quyết định tối ưu”, người đại diện nói thêm.
Bên trong phòng theo dõi dữ liệu, màn hình hiển thị giao diện hệ thống BMS – Genesis – kết nối và quản lý dữ liệu nhằm tối ưu vận hành công trình. Ảnh: Mitsubishi Electric Việt Nam
Bên cạnh cung cấp thiết bị, doanh nghiệp hướng đến vai trò đối tác giải pháp, giúp chủ đầu tư quản lý hiệu suất từng hệ thống lẫn toàn bộ vòng đời tài sản.
Phú Cát
